(Top Banner Ad)
cognitive bias
C1
noun C1 Tâm lý học, Khoa học nhận thức, Kinh tế học hành vi

cognitive bias

UK: /ˈkɒɡnətɪv ˈbaɪəs/ • US: /ˈkɑːɡnətɪv ˈbaɪəs/

Nghĩa tiếng Việt

thiên kiến nhận thức sai lệch nhận thức khuynh hướng nhận thức
Advanced (C1)
(Content Banner Ad)

Definition & Meaning

English Definition

A systematic pattern of deviation from norm or rationality in judgment. Individuals create their own 'subjective social reality' from their perception of the input.

Vietnamese Meaning

Một mô hình sai lệch có hệ thống so với chuẩn mực hoặc tính hợp lý trong phán đoán. Các cá nhân tạo ra 'thực tế xã hội chủ quan' của riêng họ từ nhận thức về thông tin đầu vào.

Media Context

Interactive Examples (Tap video to Pause/Play).

Examples

  • "Confirmation bias is a common cognitive bias that leads people to seek out information that confirms their existing beliefs."

    "Thiên kiến xác nhận là một thiên kiến nhận thức phổ biến khiến mọi người tìm kiếm thông tin xác nhận niềm tin hiện có của họ."

  • "Understanding cognitive biases can help individuals make more rational decisions."

    "Hiểu các thiên kiến nhận thức có thể giúp các cá nhân đưa ra những quyết định hợp lý hơn."

  • "Advertisers often exploit cognitive biases to influence consumer behavior."

    "Các nhà quảng cáo thường khai thác các thiên kiến nhận thức để gây ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng."

Word Family (Họ từ)

POSWordMeaning
Noun cognition sự nhận thức, quá trình nhận thức
Verb cognize nhận thức được, biết được (ít phổ biến)
Adjective cognizant biết rõ, nhận thức được (thường đi với 'of')
Adverb cognitively về mặt nhận thức, một cách có nhận thức

Synonyms

thinking error (lỗi tư duy)judgmental error (lỗi phán đoán)

Related Words

heuristics (phương pháp heuristic (giải quyết vấn đề bằng kinh nghiệm))decision-making (việc ra quyết định)behavioral economics (kinh tế học hành vi)

Subject Area

Tâm lý học, Khoa học nhận thức, Kinh tế học hành vi

Etymology (Nguồn gốc)

Proto-Indo-European
*gno- ('to know')
Latin
cognoscere ('to get to know')
Late Latin
cognitivus ('relating to cognition')
English
cognitive
Old French
biais ('slant, slope')
English
bias

Nguồn gốc của 'Cognitive'

Từ 'cognitive' có nguồn gốc từ tiếng Latin 'cognoscere', nghĩa là 'biết đến' hoặc 'nhận biết'. Nó nhấn mạnh đến quá trình hoạt động của trí não như suy nghĩ, lý luận, và ghi nhớ. Vì vậy, 'cognitive bias' có nghĩa là một 'sự sai lệch trong quá trình nhận biết' của chúng ta.

Nguồn gốc của 'Bias'

Từ 'bias' ban đầu không liên quan đến suy nghĩ. Nó xuất phát từ tiếng Pháp cổ 'biais', có nghĩa là 'độ dốc' hoặc 'đường chéo'. Từ này được dùng trong trò chơi bowling trên cỏ, chỉ việc làm cho quả bóng lăn theo một đường cong có chủ đích. Dần dần, nghĩa của nó mở rộng để chỉ một khuynh hướng hay thành kiến nghiêng về một phía.

Usage Note

Cognitive biases are often studied in psychology and behavioral economics. Chúng là những sai sót trong cách chúng ta suy nghĩ có thể dẫn đến những quyết định phi lý trí. Chúng khác với những lỗi đơn giản; chúng là những khuôn mẫu dự đoán được.

Prepositions

in of

in: 'cognitive bias in decision-making' (thiên kiến nhận thức trong việc ra quyết định). of: 'a cognitive bias of confirmation' (một thiên kiến nhận thức về sự xác nhận).

Collocations (Từ đi kèm)

Adjective + cognitive bias
  • common cognitive bias
    (thiên kiến nhận thức phổ biến)
  • unconscious cognitive bias
    (thiên kiến nhận thức vô thức)
  • inherent cognitive bias
    (thiên kiến nhận thức cố hữu/bẩm sinh)
  • implicit cognitive bias
    (thiên kiến nhận thức ngầm)
Verb + cognitive bias
  • overcome a cognitive bias
    (vượt qua một thiên kiến nhận thức)
  • recognize a cognitive bias
    (nhận ra một thiên kiến nhận thức)
  • reduce cognitive bias
    (giảm thiểu thiên kiến nhận thức)
  • be aware of a cognitive bias
    (ý thức về một thiên kiến nhận thức)
Noun + of + cognitive bias
  • the effect of cognitive bias
    (ảnh hưởng của thiên kiến nhận thức)
  • an example of a cognitive bias
    (một ví dụ về thiên kiến nhận thức)

Idioms

  • fall prey to a cognitive bias

    trở thành nạn nhân của một thiên kiến nhận thức; bị ảnh hưởng tiêu cực bởi một thiên kiến nhận thức.

    "Even experienced investors can fall prey to confirmation bias, a common cognitive bias."

    (Ngay cả những nhà đầu tư kinh nghiệm cũng có thể trở thành nạn nhân của thiên kiến xác nhận, một loại thiên kiến nhận thức phổ biến.)

  • a blind spot for a cognitive bias

    một điểm mù (không thể tự nhận ra) đối với một thiên kiến nhận thức.

    "He has a blind spot for the anchoring effect, which makes him rely too heavily on the first piece of information."

    (Anh ấy có một điểm mù đối với hiệu ứng mỏ neo, điều này khiến anh ấy quá phụ thuộc vào thông tin đầu tiên nhận được.)

Interactive Flashcard

Click the card to flip and test your memory.

cognitive bias

noun
Lật mặt

Một mô hình sai lệch có hệ thống so với chuẩn mực hoặc tính hợp lý trong phán đoán. Các cá nhân tạo ra 'thực tế xã hội chủ quan' của riêng họ từ nhận thức về thông tin đầu vào.

"Confirmation bias is a common cognitive bias that leads people to seek out information that confirms their existing beliefs."

Nghe phát âm

Grammar Rules

Rule: Past Simple Tense (Thì Quá khứ Đơn)

Loại câu Ví dụ Tiếng Anh Bản dịch Tiếng Việt
Khẳng định
The expert's opinion on the matter was influenced by cognitive bias.
 Ý kiến của chuyên gia về vấn đề này đã bị ảnh hưởng bởi thành kiến nhận thức.
Phủ định
She didn't realize that her decision was affected by cognitive bias.
 Cô ấy đã không nhận ra rằng quyết định của mình bị ảnh hưởng bởi thành kiến nhận thức.
Nghi vấn
Did the research team account for potential cognitive bias in their study?
 Đội ngũ nghiên cứu có tính đến những thành kiến nhận thức tiềm ẩn trong nghiên cứu của họ không?

Rule: The structure 'used to' (Cấu trúc 'used to')

Loại câu Ví dụ Tiếng Anh Bản dịch Tiếng Việt
Khẳng định
People used to believe cognitive bias didn't significantly affect their decisions.
 Mọi người từng tin rằng thành kiến nhận thức không ảnh hưởng đáng kể đến các quyết định của họ.
Phủ định
Researchers didn't use to understand the pervasive influence of cognitive bias in everyday life.
 Các nhà nghiên cứu đã từng không hiểu được ảnh hưởng lan rộng của thành kiến nhận thức trong cuộc sống hàng ngày.
Nghi vấn
Did companies use to ignore the potential risks associated with cognitive bias in their strategies?
 Có phải các công ty từng bỏ qua những rủi ro tiềm ẩn liên quan đến thành kiến nhận thức trong các chiến lược của họ không?

Cultural Context

Khám phá các khía cạnh văn hóa và xã hội thú vị xoay quanh từ "cognitive bias".

Cha đẻ của ngành nghiên cứu Thiên kiến Nhận thức

Khái niệm 'thiên kiến nhận thức' được phổ biến rộng rãi bởi hai nhà tâm lý học Daniel Kahneman và Amos Tversky vào những năm 1970. Công trình của họ, đặc biệt là cuốn sách 'Tư duy Nhanh và Chậm' (Thinking, Fast and Slow), đã thay đổi cách chúng ta hiểu về quá trình ra quyết định của con người và mang lại cho Kahneman giải Nobel Kinh tế.

Ứng dụng trong Kinh doanh và Thiết kế

Trong văn hóa phương Tây hiện đại, việc hiểu biết về các thiên kiến nhận thức không chỉ giới hạn trong tâm lý học. Các nhà tiếp thị và nhà thiết kế sản phẩm (UX/UI) đều nghiên cứu và áp dụng kiến thức này để ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng, ví dụ như sử dụng 'hiệu ứng khan hiếm' (scarcity effect) để thúc đẩy doanh số bán hàng.