(Top Banner Ad)
irrationality
C1
danh từ C1 Tâm lý học, Triết học, Kinh tế học hành vi

irrationality

UK: /ɪˌræʃəˈnæləti/ • US: /ɪˌræʃəˈnæləti/

Nghĩa tiếng Việt

sự phi lý tính phi lý sự thiếu lý trí tính thiếu lý trí
Advanced (C1)
(Content Banner Ad)

Definition & Meaning

English Definition

The quality or state of being irrational; lack of reason or logic.

Vietnamese Meaning

Trạng thái hoặc phẩm chất phi lý; thiếu lý trí hoặc logic.

Media Context

Interactive Examples (Tap video to Pause/Play).

Examples

  • "The irrationality of his decision was obvious to everyone."

    "Sự phi lý trong quyết định của anh ấy hiển nhiên với mọi người."

  • "The irrationality of the stock market can lead to unpredictable results."

    "Sự phi lý của thị trường chứng khoán có thể dẫn đến những kết quả khó lường."

  • "Her irrationality stemmed from a deep-seated fear."

    "Sự phi lý của cô ấy bắt nguồn từ một nỗi sợ hãi sâu sắc."

Word Family (Họ từ)

POSWordMeaning
Adjective irrational phi lý trí, không hợp lý
Adverb irrationally một cách phi lý trí, không hợp lý
Noun rationality sự hợp lý, tính có lý trí
Adjective rational hợp lý, có lý trí
Verb rationalize hợp lý hóa, biện minh
Noun rationalization sự hợp lý hóa, sự biện minh

Synonyms

illogicality (tính phi logic)absurdity (sự ngớ ngẩn, vô lý)unreasonableness (tính không hợp lý)

Antonyms

rationality (tính hợp lý, lý trí)reasonableness (tính hợp lý)logic (tính logic)

Related Words

cognitive bias (thiên kiến nhận thức)behavioral economics (kinh tế học hành vi)confirmation bias (thiên kiến xác nhận)

Subject Area

Tâm lý học, Triết học, Kinh tế học hành vi

Etymology (Nguồn gốc)

Latin
ratio
Latin
rationalis
Latin
irrationalis
English
irrational
English
irrationality

Nguồn gốc của sự phi lý trí

Từ 'irrationality' có nguồn gốc từ tiếng Latin. Tiền tố 'in-' có nghĩa là 'không', kết hợp với 'rationalis' (có lý trí). Từ đó, 'irrationalis' mang nghĩa 'không có lý trí'. Khi vào tiếng Anh, nó trở thành 'irrational' (tính từ) và sau đó thêm hậu tố '-ity' để tạo thành danh từ 'irrationality', chỉ trạng thái hoặc bản chất của sự không có lý trí.

Usage Note

Irrationality thường được dùng để mô tả hành vi, suy nghĩ hoặc niềm tin không dựa trên lý lẽ, logic hoặc bằng chứng. Nó có thể ám chỉ sự mất kiểm soát cảm xúc, sự thiên vị nhận thức hoặc sự thiếu khả năng suy nghĩ thấu đáo. So với 'folly' (sự điên rồ, dại dột), 'irrationality' mang tính khách quan và phân tích hơn, trong khi 'folly' thường mang ý nghĩa phê phán và đánh giá đạo đức.

Prepositions

of in

‘Irrationality of’: đề cập đến tính phi lý của một hành động, niềm tin, hoặc hệ thống nào đó. Ví dụ: 'the irrationality of war'. ‘Irrationality in’: đề cập đến sự phi lý tồn tại trong một bối cảnh hoặc lĩnh vực cụ thể. Ví dụ: 'irrationality in financial markets'.

Collocations (Từ đi kèm)

Adjective + irrationality
  • sheer sheer irrationality
    (sự phi lý trí hoàn toàn/tuyệt đối)
  • human human irrationality
    (sự phi lý trí của con người)
  • underlying underlying irrationality
    (sự phi lý trí tiềm ẩn)
  • moments of moments of irrationality
    (những khoảnh khắc phi lý trí)
  • bouts of bouts of irrationality
    (những đợt/cơn phi lý trí)
Verb + irrationality
  • reveal reveal irrationality
    (tiết lộ/bộc lộ sự phi lý trí)
  • expose expose irrationality
    (phơi bày sự phi lý trí)
  • succumb to succumb to irrationality
    (khuất phục/mắc vào sự phi lý trí)
  • combat combat irrationality
    (chống lại sự phi lý trí)
Noun + of + irrationality
  • a sense of a sense of irrationality
    (một cảm giác phi lý trí)
  • an element of an element of irrationality
    (một yếu tố phi lý trí)
  • a display of a display of irrationality
    (một biểu hiện của sự phi lý trí)

Idioms

  • succumb to irrationality

    để cảm xúc hoặc ý nghĩ phi lý trí chi phối

    "Even the wisest people can succumb to irrationality under extreme pressure."

    (Ngay cả những người khôn ngoan nhất cũng có thể khuất phục trước sự phi lý trí dưới áp lực cực độ.)

  • a moment of irrationality

    một khoảnh khắc hành động hoặc suy nghĩ không hợp lý

    "He regretted his decision, calling it a moment of irrationality."

    (Anh ấy hối hận về quyết định của mình, gọi đó là một khoảnh khắc phi lý trí.)

  • the irrationality of it all

    sự phi lý của toàn bộ sự việc/tình huống

    "She just stared at the chaos, frustrated by the irrationality of it all."

    (Cô ấy chỉ nhìn chằm chằm vào sự hỗn loạn, bực bội vì sự phi lý của tất cả mọi chuyện.)

Interactive Flashcard

Click the card to flip and test your memory.

irrationality

danh từ
Lật mặt

Trạng thái hoặc phẩm chất phi lý; thiếu lý trí hoặc logic.

"The irrationality of his decision was obvious to everyone."

Nghe phát âm

Grammar Rules

Rule: Pronouns (Đại từ)

Loại câu Ví dụ Tiếng Anh Bản dịch Tiếng Việt
Khẳng định
He recognized the irrationality of his decision after losing all his money.
 Anh ấy nhận ra sự phi lý trong quyết định của mình sau khi mất hết tiền.
Phủ định
They couldn't believe the irrationality of her actions; none of them understood why she did it.
 Họ không thể tin được sự phi lý trong hành động của cô ấy; không ai trong số họ hiểu tại sao cô ấy lại làm như vậy.
Nghi vấn
Is it their irrational fear that prevents them from trying new things?
 Có phải nỗi sợ hãi phi lý của họ đã ngăn cản họ thử những điều mới?

Rule: Future Continuous Tense (Thì Tương lai Tiếp diễn)

Loại câu Ví dụ Tiếng Anh Bản dịch Tiếng Việt
Khẳng định
He will be acting irrationally if he doesn't consider the consequences.
 Anh ấy sẽ hành động một cách phi lý nếu anh ấy không xem xét hậu quả.
Phủ định
She won't be understanding the irrationality of his actions until it's too late.
 Cô ấy sẽ không hiểu được sự phi lý trong hành động của anh ấy cho đến khi quá muộn.
Nghi vấn
Will they be ignoring the irrational arguments presented during the debate?
 Liệu họ có phớt lờ những tranh luận phi lý được đưa ra trong cuộc tranh luận không?

Rule: The structure 'used to' (Cấu trúc 'used to')

Loại câu Ví dụ Tiếng Anh Bản dịch Tiếng Việt
Khẳng định
He used to act irrationally when he was younger, but he's much more level-headed now.
 Anh ấy từng hành động một cách phi lý khi còn trẻ, nhưng giờ anh ấy điềm tĩnh hơn nhiều.
Phủ định
She didn't use to understand the irrationality behind his decisions, but now she does.
 Cô ấy đã từng không hiểu sự phi lý đằng sau những quyết định của anh ấy, nhưng bây giờ thì cô ấy hiểu.
Nghi vấn
Did people use to tolerate that level of irrationality in political discourse?
 Mọi người đã từng dung thứ cho mức độ phi lý đó trong diễn ngôn chính trị phải không?

Cultural Context

Khám phá các khía cạnh văn hóa và xã hội thú vị xoay quanh từ "irrationality".

Lý trí và Cảm xúc trong triết học phương Tây

Trong tư tưởng phương Tây, đặc biệt là triết học Hy Lạp cổ đại, có một sự căng thẳng liên tục giữa lý trí (reason) và cảm xúc (emotion). Lý trí thường được coi là con đường dẫn đến chân lý và đạo đức, trong khi cảm xúc đôi khi được xem là nguồn gốc của sự phi lý trí và những quyết định sai lầm. Quan niệm này đã ảnh hưởng sâu sắc đến văn hóa và cách chúng ta nhìn nhận bản chất con người.

Thiên kiến nhận thức và sự phi lý trí

Trong tâm lý học hiện đại, 'irrationality' thường được nghiên cứu dưới dạng các 'thiên kiến nhận thức' (cognitive biases). Đây là những sai lệch trong cách chúng ta suy nghĩ, dẫn đến các quyết định phi lý trí hoặc không tối ưu. Ví dụ như thiên kiến xác nhận (confirmation bias) hay hiệu ứng mỏ neo (anchoring effect), chúng cho thấy sự phi lý trí là một phần cố hữu trong hành vi của con người.